Altını Çizdiklerim;
*İnsan kelimesi nisyandan gelir ve insanın unutkan bir valık olduğunun altını çizer. İbn Abbas’a dayandırılan bir rivayete göre insan kelimesinin aslı “insiyan”dır ve bu ismi almasının nedeni insanın Yüce Allah’ın kendisiyle yaptığı anlaşmayı unutmasıdır.
*“Allah’ın sana yaptığı gibi sen de iyilik yap!”-Kasas,77- ayetindeki insanlara ihsanda bulunmak ifadesi Allah’ı razı edecek sadaka ve hayır olarak açıklanmıştır. İbn Kesir bu ayeti yorumlarken “O sana nasıl iyilik etmişse sen de onun kullarına iyilik et!” der.
*Hz. Ali’nin “İnsanlar yaptıkları güzel şeylerle bilinirler” sözü insanın ameli ile özdeş olduğunu gösterir.
*“El-mucerrabu la yucerrabu” yani Denenmiş denenmez.
*Esas olan, kal ile değil hal ile örnek olmaktır.
*Kuran-ı Kerim’de ihsan, hayr, birr, kerem, salah, lütuf gibi kelimelerle ifade edilen iyilik dilimizde genel anlamıyla “karşılık beklemeden yapılan yardım” olarak anlaşılmalıdır.
*Lokman Hekim’e ait olduğu söylenen “Allah’ı ve ölümü unutma! Yaptığın iyiliği ve sana yapılan kötülüğü unut!” şeklindeki nasihat, zımnen iyiliğin karşılık beklemeden yapılması gerektiğini dile getirmektedir.
*İstişare, selim bir aklın ve alçak gönüllülüğün işaretidir.
*İstişarenin rahmet oluşu Hz. Peygamber’in şu hadisinde de açıkça beyan edilmiştir. “İdarecileriniz iyi kimselerden, zenginleriniz cömert kişilerden olduğunda ve işleriniz aranızda istişare ile yürütüldüğünde yeryüzünde yaşamanız toprak altına girmenizden hayırlıdır.”
*Ayette –İsra,100- insanın olumsuz yönlerinden cimrilik “katur” kelimesi ile tanımlanmaktadır. “Katur” çivi ile perçinlemektir ve elini çok sıkı tutanın, harcamaktan çekindiği zamanki cimriliğini ifade etmektedir.
*Kendilerine “Allah’ın sizi rızıklandırdığı şeylerden Allah yolunda harcayın.” denildiğinde “Allah’ın, dilemiş olsa kendilerini doyurabileceği kimselere mi yedireceğiz? Siz ancak apaçık bir sapıklık içindesiniz.”-Yasin, 47- cevabını verip yanlış mantık yürütenler “Ben çalışıp kazanıyorum, o da çalışsın” diyerek cimriliklerine haklı nedenler bulmaya çalışmaktadır.
*Her türlü esirgeyiş cimriliğin bir çeşididir. Yardımı, sohbeti, sevgiyi, tebessümü, merhameti esirgemek bir tür cimriliktir.
*Enes b. Malik Allah Resülü’nün her hutbede “Emanete riayet etmeyenin imanı yoktur; ahde vefa göstermeyenin ise dini yoktur.” buyurduğunu nakletmektedir.
*Ehl kelimesi “kendilerini bir soyun birleştirdiği kişiler” demektir. Buna göre Ehl-i beyt de “ev halkı” anlamına gelmektedir. Hz. İbrahim, Hz. Musa ve peygamberimiz Hz. Muhammed’in aileleri için kullanılmıştır.
*Kuran-ı Kerim’de sadece bu ayette – Hucurat,12- geçen tecessüs kelimesi “ayıp ve kusurları araştırmak” anlamındadır.